چدن گرما را آهسته میگیرد و طولانی نگه میدارد؛ برای خورش، تهدیگ و آبگوشت عالی است ولی سنگین است و مراقبت میخواهد.
قابلمهٔ چدنی گرما را آهسته جذب میکند و مدت طولانی نگه میدارد؛ برای همین خورش آرام جا میافتد، تهدیگ رنگ یکدست میگیرد و غذا بعد از خاموش کردن شعله هم گرم میماند. عیبهایش وزن زیاد و نیاز به مراقبت است. چدن دو نوع دارد: بیلعاب که باید «آب داده» شود، و لعابی یا با پوشش گرانیتی که مراقبت سادهتری دارد.
مزایا و معایب چدن
| مزایا | معایب |
| پخش یکنواخت و نگه داشتن طولانی گرما | سنگین؛ جابهجایی قابلمهٔ پر سخت است |
| ماندگاری بسیار بالا | چدن بیلعاب اگر خیس بماند زنگ میزند |
| مناسب تهدیگ و پخت آرام | دیرتر گرم میشود |
| از روی گاز به فر میرود | با ضربه یا شوک حرارتی ممکن است ترک بخورد |
چدن بیلعاب را چطور آب بدهیم؟
- ظرف را با آب گرم بشویید و کاملاً خشک کنید؛ چند دقیقه روی شعله بگذارید تا رطوبت برود.
- لایهای بسیار نازک روغن گیاهی با نقطهٔ دود بالا به داخل و بیرون بزنید و اضافهاش را با دستمال بگیرید.
- ظرف را وارونه در فر داغ (حدود ۲۰۰ تا ۲۳۰ درجه) یک ساعت بگذارید و بگذارید در فر سرد شود.
- این کار را دو سه بار تکرار کنید تا سطح تیره و نیمهنچسب شود.
بعد از هر شستشو، ظرف را فوراً خشک کنید و لایهٔ نازکی روغن بزنید. غذای خیلی ترش را طولانی در چدن بیلعاب نگه ندارید.
چدن با پوشش گرانیتی؛ راه میانه
سرویسهایی با بدنهٔ چدن و پوشش گرانیتی، مزیت حرارتی چدن را دارند ولی آبدادن لازم ندارند. سرویس دالتون برلین بدنهٔ چدن و کفهٔ سهلایه دارد و ماینز R-12 تنها سرویس چدنی ماینز است. این ظرفها را مثل ظروف گرانیتی با اسفنج نرم بشویید.
خرید اقساطی از کیچاستور: سرویسهای چدنی و گرانیتی را از سرویسهای پخت و پز کیچاستور بهصورت اقساطی و بدون چک و ضامن بخرید.
چدن برای کدام غذاها بهترین انتخاب است؟
غذاهایی که پخت طولانی و حرارت یکنواخت میخواهند: آبگوشت، خورشهای جاافتاده، حلیم، تهدیگ و هر چیزی که باید آرام بپزد. چدن گرما را آهسته به غذا میدهد و بعد از خاموش کردن شعله هم تا مدتی گرم میماند، پس غذا در همان ظرف جا میافتد و برای سرو هم گرم میماند. برای سرخ کردن گوشت و مرغ هم رنگگیری یکنواختی میدهد، چون دمای کف با اضافه کردن مواد سرد کمتر افت میکند. در مقابل، برای جوشاندن سریع آب یا ماکارونی، چدن دیر گرم میشود و ظرف سبکتر مناسبتر است. اگر بیشتر غذاهای ایرانیِ آرامپز درست میکنید، یک ظرف چدنی در کنار سرویس اصلی، یکی از بهترین سرمایهگذاریهای آشپزخانه است.
پرسشهای رایج
قابلمهٔ چدن روی اجاق القایی کار میکند؟
بله؛ چدن مغناطیسی است و روی القایی خوب کار میکند.
چدن را در ماشین ظرفشویی بشوییم؟
چدن بیلعاب هرگز؛ چدن با پوشش گرانیتی بهتر است با دست شسته شود.